IMAX: Under The Sea
Những đảo ở Papua New Guinea và Indonesia.
Tại đây, khí thoát ra từ các miệng núi lửa tạo thành những đài phun dưới biển...
và đã tạo nên một vùng biển đầy sắc màu.
Những rạn san hô quanh các đảo thuộc Thái Bình Dương là trái tim của cả Coral Triangle. ("Coral Triangle": tam giác san hô, tên riêng - Wikipedia để biết thêm)
Sinh vật biển sống ở đây nhiều hơn bất cứ nơi nào khác trên trái đất.
Những loài ở đây nếu muốn tồn tại ...
chỉ khi chúng khác biệt với các loài khác.
Con vật trông giống chó con này thực ra là một con Cá Mập Cầu Vai (Epaulette shark) ...
chỉ có duy nhất tại Coral Triangle.
Nó không phải là 1 vận động viên bơi lội, nên nó thích trườn hơn.
Con cá Nhám (Shark Wobbegong) này trông cứ như một tấm thảm rậm rạp...
cho đến khi nó di chuyển.
Người thợ săn khi ngụy trang phải cực kì kiên nhẫn.
thì mới có bữa tối được.
Con cá Vây(frogfish) khổng lồ hy vọng bầy cá Thủy Tinh (glassy sweepers)...
tưởng nhầm nó là một miếng bọt biển màu vàng.
Con Cá Sấu Biển đang ẩn mình dưới đám san hô một cách hoàn hảo.
Lần này con cá Thia Xanh (Blue Damselfish) đã rất may mắn.
Nhưng nhảy khỏi chảo chiên thì lại rơi ngay vào lửa.
Con cá Vây khổng lồ có rất nhiều màu sắc.
Trốn dưới một con như vậy không phải một là ý hay.
Loài cá Đá (Stonefish) có lẽ là loài cá vụng về nhất.
Nó có rất ít kẻ thù.
Không loài cá nào trên trái đất này độc hơn nó.
Nó có thể nằm chờ đến vài ngày đến khi có những kẻ bất cẩn...
bơi vào phạm vi cái miệng to lớn và xấu xí của nó.
Cho dù có kiên nhẫn đến đâu...
thì chờ lâu quá cũng bực.
Nhưng loài sinh vật độc nhất ở đây không phải là cá.
Danh hiệu này được dành cho loài Rắn Biển (sea snakes)
Nọc độc của nó thậm chí còn độc gấp nhiều lần Hổ Mang Chúa.
Giống những loài rắn khác, chúng cũng cần thở...
nhưng chúng có thể lặn tới hơn 30m và ở hàng giờ dưới đó.
Loài Rắn biển đang ngày càng hiếm dần, kể cả ở Coral Triangle này.
Phần lớn chúng biến thành Ví, Giày và Túi Xách.
Tại Coral Triangle, những bờ biển tràn ngập những cây đước.
Những khu rừng ven biển bảo vệ hòn đảo khỏi sự xói mòn...
và là vùng đệm ngăn cản những cơn bão cùng những cơn sóng thần.
Một mê cung rừng ngập mặn toàn những rễ cây...
đang giữ lại trầm tích trôi xuống từ các đảo...
ngăn không cho chúng ảnh hưởng đến san hô.
Mê cung rễ này là môi trường sống lý tưởng cho rất nhiều loài sinh vật.
Một bầy cá Tra (Striped Catfish) đang ăn những nhánh tảo trên rễ cây...
và trên các lớp bùn.
Lớp bùn này lắng xuống các vịnh...
tạo nên một vùng rộng lớn toàn những chất hữu cơ, cát và tạp chất.
Và nếu bạn đang nghĩ không gì có thể sống được ở đây, có thể bạn sẽ ngạc nhiên đấy.
Một đàn cá Trê Biển (Catfish) đang băng qua đám cặn bẩn giống như 1 dòng nước...
khi hàng phía trước đang ăn mồi thì hàng phía sau lại chồm tới.
Cũng như những loài sống ở đây...
Con cá Đuối (stingray) này giấu thân mình dưới lớp bùn.
Này anh bạn, tôi vẫn còn thấy cái đuôi kìa.
Con cá Bống (goby) là kẻ canh gác tuyệt vời, nhưng không giỏi trong việc đào hang.
Nó bỏ công việc xây dựng nặng nhọc cho đối tác, và cũng là chủ thầu ...
là một con tôm mù.
Mối quan hệ này được gọi là cộng sinh.
Cả hai con đều nghĩ rằng chúng đã kí kết được một thỏa thuận tốt đẹp.
Một con cua cũng đang đi tìm đối tác cho mình.
Nó mừng rỡ khi tìm được một con Sứa (jellyfish)...
con cua quyết định đội nó lên như cái mũ bảo hiểm.
Một mối tình tay ba.
Loài Mực Nang (Flamboyant Cuttlefish)
hai con nhỏ theo sau một cách vô vọng mong được giao phối.
Con cái thì lại quá lớn, tất nhiên không ai ngu mà đi nói với nàng.
Chúng bơi rất khỏe, nhưng lại thích chạy trên đám cặn bẩn hơn...
trên những đôi chân cơ bắp của mình.
Quá trình giao phối của chúng không nhiều hơn một cái hôn vào má.
Con đực chỉ đơn giản là trao cho con cái một gói quà nho nhỏ.
Hoặc, ít nhất nó cũng cố gắng làm thế.
Dù cho cô nàng có nhận một cái của kẻ khác.
Chỉ được đến thế thôi.
Đi sâu vào trong vịnh, một đàn Mực Lá (reef squid)...
đang tạo ra một cái tổ trứng trong suốt.
Con đực xoay quanh con cái ...
và tạo thành một đàn.
Trong khoảng ba tuần, những quả trứng sẽ bắt đầu nở ...
mỗi lần trứng nở, hàng tá mực con trông như bức tranh đá quý.
Những con mực con sẽ trôi qua cánh đồng bằng cát...
và tự nắm lấy cơ hội của mình.
Một khu vườn lươn mọc lên ở dưới đáy biển.
Một số con cao gần 2m...
chúng nhô lên cao để bắt những sinh vật trôi theo dòng nước.
Phía trên rạn đá ngầm, một đàn cá Gấu Trúc (convict fish) đang tìm kiếm trên bãi san hô.
Và rồi khi chiều xuống, chúng tập hợp lại ở những cái hang trong cát...
nó như là ngôi nhà của chúng vậy.
Sinh vật màu đen đang nổi lên căn nhà là một con cá Gấu Trúc trưởng thành.
Đó như là tín hiệu, chào mừng các con của nó trở về khi đêm xuống.
Nhưng trước khi đi ngủ, các em bé có 1 nhiệm vụ quan trọng phải làm:
Chúng phải cho bố mẹ chúng ăn. (? câu này chả biết dịch kiểu gì)
Những con cá Gấu Trúc trưởng thành không bao giờ rời khỏi hang của mình.
Và chúng ăn gì vẫn còn là điều bí ẩn.
Các nhà khoa học tin rằng những con cá con nuôi bố mẹ chúng bằng cách tiết ra một loại chất nhờn.
Nhưng số khác lại nghĩ bố mẹ chúng...
chỉ đơn giản là ăn 1 vài con của chúng hằng đêm.
Trời về khuya, là lúc loài Mực Nang bắt đầu đi săn.
Chúng giao tiếp bằng cách thay đổi màu sắc, hoa văn và hình dạng cơ thể.
Chúng có thể di chuyển mà không mất chút sức lực nào...
nhờ vào cấu trúc rỗng của Canxi-Cacbonat ngay dưới lớp da.
Mai Mực giúp cho chúng nổi lên.
Mực Nang là những kẻ đi săn hiếu chiến.
Chúng tấn công với tốc độ cực nhanh...
bắn ra cặp xúc tu của mình nhanh như chớp.
Một cái lưỡi có lỗ với những cái răng sắc như dao cạo...
đang chờ để xé những con cá ra thành từng mảnh.
Phía nam của Coral Triangle là một cấu trúc sự sống lớn nhất trên trái đất...
Australia's Great Barrier Reef.
Đây là phần mới nhất của dãy Great Barrier Reef...
được hình thành từ 12.000 năm trước ...
cuối kỉ Băng Hà.
khi đó mực nước biển thấp hơn 120m so với bây giờ.
Khi băng bắt đầu tan chảy, mực nước biển tăng.
San hô hình thành trên đỉnh của dãy ...
tạo nên những ngọn núi dưới đáy biển, những ngọn núi đá vôi hay Canxi Cacbonat.
San hô sống nhờ vào các phân tử Cacbon Dioxit và ánh sáng mặt trời.
Nhưng sự cân bằng khí Cacbon Dioxit trong môi trường rất quan trọng ...
đặc biệt là với các rạn san hô, nơi những sinh vật này gọi là nhà.
Hình dạng của những sinh vật ở đây đều phụ thuộc vào những loài khác
Con cá Tuyết (potato cod) đang khoe vẻ đẹp của mình.
Và khi bạn là cá Tuyết thì bạn sẽ phải cần đến nhiều sự giúp đỡ đấy.
Những con cá Lau Dọn (Cleaner fish) cung cấp 1 dịch vụ tuyệt hảo mà con cá Tuyết thì luôn luôn cần điều đó.
Chúng xoa bóp cho cô nàng, còn các chất tẩy thì làm trôi hết kí sinh trùng.
Và đổi lại, con cá Tuyết phải chống lại sự cám dỗ để không nuốt chúng vào bụng.
Quả là 1 giao kèo hay.
Một con Sứa Vương Miện ( crown jellyfish) đang từ từ dao động ...
buộc các sinh vật nhỏ khác phải vượt qua những xúc tu đầy kim châm của nó.
Khi dòng nước mang con sứa vào trong rạn san hô ...
những con cá Đào Sọc (butterfly fish) cũng đến chung vui.
Ngay cả khi đôi môi bé nhỏ đó bị chích.
Nhiều sinh vật không hài lòng với một loại khẩu vị.
Loài Rùa Xanh (Green sea turtles) thích ních đầy dạ dày của mình bằng những con sứa đầy chất độc.
Khi con rùa bắt đầu ăn con mồi ...
nó cẩn thận nhắm mắt lại để tránh nọc độc đụng vào giác mạc vốn rất nhạy cảm của mình.
Tại bờ phía đông của dãy Great Barrier Reef...
đi sâu hơn vào vùng biển san hô.
Rất nhiều loài tập trung ở vùng nước sâu tại các vách ngăn dưới biển.
Một con Ốc Anh Vũ (Chambered Nautilus) đang cố gắng hướng đến vùng nước sâu hơn.
Vỏ của nó gồm nhiều khoang chứa đầy khí và có thể chịu được áp suất rất lớn ...
cùng con mắt thô sơ của nó, chỉ có một lỗ ngắm nằm trước võng mạc và rất nhạy cảm với ánh sáng.
Giống như san hô ...
cái vỏ cứng cáp của nó cũng được làm từ Canxi Cacbonat.
Đã có thời kì hơn 2000 loài Ốc thống trị đại dương.
nhưng đó là rất rất lâu trước khi loài khủng long đi tung tăng trên khắp hành tinh này.
Môi trường trên và dưới biển cũng đã thay đổi nhiều từ lúc đó.
Ngày nay chỉ có khoảng 6 loài Ốc Biển thường xuất hiện dưới đại dương.
KHí hậu thay đổi có thể tiêu diệt những loài không thể thích ứng một cách nhanh chóng.
San hô cần Cacbon Dioxit để sống ...
nhưng khi chúng ta đang thải ra quá nhiều Cacbon Dioxit vào khí quyển ...
đó chính là nguyên nhân gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Nếu nước biển quá ấm, thì san hô sẽ bị tẩy trắng và chết.
Nhưng càng nguy hiểm hơn là sự axit hóa đại dương.
Canxi Dioxit quá nhiều gây hạn chế sự hình thành của Canxi Cacbonat...
Những gì mà rạn san hô đã tạo ra, những cái vỏ của loài Ốc Biển ...
những cái Mai mực và các bộ xương của hàng ngàn loài sinh vật.
Nhiều loài động vật có thể bị tuyệt chủng.
Những rạn san hô sẽ bắt đầu biến mất.
Khi nhiệt độ tăng cao, nhiều loài sẽ di chuyển xuống phía nam nơi có vùng nước lạnh hơn.
Cá Voi Sừng Tấm (minke whale) dành cả mùa đông ở dãy Great Barrier Reef.
Khi mùa xuân tới, nó đi xuống vùng biển lạnh phía nam ở gần Nam Đại Dương (Southern Ocean: biển ở Nam cực)
Mũi Catastrophe, Nam Châu Úc.
Ẩn mình dưới dòng nước lạnh giá...
là thợ săn vĩ đại nhất của đại dương...
Cá mập trắng.
Cá mập trắng thường đạt đến chiều dài hơn 5m.
Con cá Mập trắng lớn có thể nặng đến 1 tấn ...
và có thể ăn 1 con Hải cẩu biển nặng 90kg chỉ trong 1 bữa.
Những con Hải cẩu biển phải luôn luôn cảnh giác.
Loài Cá Đuối Gai Độc(stingrays) cũng đi săn ở đây...
tìm kiếm những động vật giáp xác và động vật thân mềm vùi dưới cát.
Những con cá Đuối thường đi du lịch cùng đoàn tùy tùng của mình...
một đoàn những con cá cơ hội ...
luôn tận dụng thời cơ nhằm vào những con cá nhỏ trong nơi ẩn nấp của chúng.
Phần lớn thời gian Mập trắng đều bỏ qua cá Đuối.
Nhưng không phải lúc nào cũng thế.
Cá Mập trắng thường được tìm thấy cùng với ngạnh ở đuôi con cá Đuối ...
trong hàm của chúng.
Sư Tử Biển Châu Úc là 1 trong những loài động vật có vú quý hiểm nhất ở biển.
Từ khi bị săn bắn vô tội vạ, số lượng chúng chỉ còn khoảng trên dưới 10.000 con.
Ttrong chũng như những sinh vật vô tư nhất.
Nhưng khi trái đất nóng lên ...
thì những con vật sống ở phía Nam Châu Úc này sẽ không còn nơi nào để đi cả.
Mỗi năm tại khu vườn nước nông, loài Mực Nang khổng lồ lại tập trung để sinh sản.
Chúng là loài Mực lớn nhất trên thế giới.
Con đực đôi khi đạt đến chiều dài hơn 1m.
Hai con đực này đang chiến đấu tranh giành con cái ...
đang ẩn mình dưới lớp bọt biển màu vàng.
Những cuộc chiến bằng vũ lực ít khi đem lại kết quả.
Thay vào đó con đực sẽ phồng mình lên và thể hiện sự nguy hiểm nhất có thể...
sau đó sẽ ra hiệu rằng đã sẵn sàng chiến đấu...
cùng với sự giận dữ biểu hiện bằng màu sắc và các hoa văn.
Khi các con đực lớn giao tranh...
những con đực nhỏ hơn, gọi là sneakers, lại thu mình lại như những con cái.
Và rồi ẩn trong nét nữ tính đoan trang đó...
chúng lướt qua cặp đôi đang đấu nhau kia một cách rất thong thả.
Con cái dường như đã tìm thấy nét hấp dẫn phía sau bộ cánh kia của con đực.
Chàng Sneakers đã thành công khi gây bất ngờ cho người tình. ^^
Loài Mực Nang giao phối mặt đối mặt...
với 1 cái ôm hôn nồng thắm kéo dài đến vài phút.
Ham muốn tìm được người bạn đời tuy mạnh mẽ nhưng con Mực này lại đang rất đói.
Đôi càng sắc nhọn của con cua làm con mực chần chừ.
Không ai thích bị kẹp vào mặt cả.
Nhưng món cua cho bữa tối lại là điều hấp dẫn không gì bằng.
Một con cái đã đẻ trứng của mình ở dưới khe nhỏ của rạn san hô.
Đây cũng là điều cuối cùng nó làm trong đời.
Trong vài tuần tiếp theo...
tất cả những con Mực trưởng thành sẽ chết.
Loài Mực Nang khổng lồ chỉ sống vỏn vẹn 2 năm.
Nhưng chúng đã để lại một di sản.
Trong khoảng 4 tháng, những quả trứng sẽ nở ra...
và 1một thế hệ mực mới sẽ tiếp tục kế thừa khu vườn dưới biển.
Đàn Tôm biển cuộn lại trên bãi san hô trông như đám sương mù trên núi.
Những con tôm bé nhỏ này sẽ trở thành thức ăn cho rất nhiều loài. ^^
Một trong những loài động vật kì lạ nhất của đại dương.
Loài Rồng Biển Thân Cỏ (một loài cá ngựa, gọi là rồng cho oai The weedy sea dragon) ...
là một trong ba loài rồng biển còn tồn tại trên trái đất.
Nó di chuyển bằng cách vẫy những cái vây trong suốt dọc thân...
và 2 bên đầu của nó.
Con rồng nhai thức ăn tối bằng cái mõm dài hình ống...
nó được thiết kế hoàn hảo để chụp được những con tôm nhỏ.
Một con rồng khác cũng sống ở đây...
thách thức ngay cả sự tưởng tượng phong phú nhất.
Loài Rồng Lá (The leafy sea dragon)
Sự ngụy trang được nó biến thành một tác phẩm nghệ thuật tinh tế.
Loài Rồng biển ít khi mạo hiểm đi xa nhà.
Thật vậy, những con vật tinh tế thường không được tạo ra để bơi nhanh hay bơi xa.
Khi khí hậu thay đổi...
thì khu vườn dưới biển ở vịnh phía Nam Châu Úc...
đang bắt đầu chết dần đi.
Những khu vườn này biến mất...
loài rồng cũng sẽ biến mất cùng với chúng.
Nhưng vẫn còn những dấu hiệu của hy vọng về sự thay đổi lớn hơn đang diễn ra.
Đó là sự thay đổi trong chúng ta.
Cuối cùng chúng ta cũng nhận thấy trách nhiệm...
cho những gì mà chúng ta gây ra với bầu khí quyển...
với đại dương và với hành tinh này.
Chúng ta có những kĩ năng...
mà khi áp dụng chúng, thì di sản chúng ta để lại là một đại dương đẹp như xứ sở thần tiên...
nơi những con rồng vẫn dạo chơi...
và nơi những con Sư tử biển vẫn tung tăng vui đùa.
[IMAX] Under The Sea (2009) Dịch: Quyen0203 - Quyen0203@gmail.com